Czy rodzic może odbyć teleporadę dotyczącą dziecka? Jak przygotować się do rozmowy z lekarzem?

W 2025 roku w podstawowej opiece zdrowotnej udzielono w Polsce 16,8 mln teleporad, o 4,4% więcej niż rok wcześniej. Z takiej formy kontaktu korzystają również rodzice dzieci, choć w pediatrii możliwość konsultacji na odległość zależy m.in. od wieku pacjenta i rodzaju problemu. Czy podczas rozmowy z lekarzem wystarczy relacja rodzica? Kiedy dziecko powinno być przy telefonie lub kamerze i jakie informacje warto zebrać wcześniej, żeby lekarz mógł właściwie ocenić sytuację?

Czy rodzic może odbyć teleporadę dotyczącą dziecka?

W przypadku małoletniego pacjenta rodzic będący jego przedstawicielem ustawowym może uczestniczyć w konsultacji, przekazywać lekarzowi informacje o stanie zdrowia dziecka i w zakresie przewidzianym przez przepisy wyrażać zgodę na udzielenie świadczenia. Nie oznacza to jednak, że podczas każdej konsultacji wystarczy rozmowa lekarza wyłącznie z rodzicem.

Pacjentem pozostaje dziecko. Lekarz może więc potrzebować zobaczyć je podczas wideorozmowy, usłyszeć jego kaszel, porozmawiać z nim albo zadać mu bezpośrednio kilka pytań. Jeśli na podstawie zebranych informacji nie da się bezpiecznie ocenić problemu, konsultacja zdalna może zakończyć się zaleceniem osobistego badania.

Teleporada z dzieckiem poniżej 6. roku życia

W POZ wiek dziecka ma duże znaczenie. Obowiązujący standard przewiduje, że dziecku do 6. roku życia teleporada może być udzielona jako porada kontrolna w trakcie leczenia ustalonego po osobistym zbadaniu pacjenta, o ile kolejna konsultacja może odbyć się bez badania fizykalnego. Rzecznik Praw Pacjenta wyjaśnia tę zasadę podobnie: w przypadku dzieci do lat sześciu zdalnie może zostać przeprowadzona porada kontrolna ustalona podczas osobistej wizyty.

W praktyce oznacza to, że rodzic dwulatka z nowymi objawami nie powinien zakładać, że pierwsza ocena choroby w POZ zostanie przeprowadzona wyłącznie telefonicznie. Inaczej może wyglądać natomiast kontrola kilka dni po badaniu w gabinecie, kiedy lekarz chce sprawdzić np. reakcję na ustalone leczenie i uzna, że ponowne badanie fizykalne nie jest potrzebne.

Po ukończeniu przez dziecko 6 lat możliwość wykorzystania teleporady jest większa, ale nadal ostateczna decyzja zależy od konkretnego problemu. Jeżeli lekarz uzna, że konieczne jest osłuchanie pacjenta, zbadanie brzucha, gardła, ucha albo wykonanie innego badania fizykalnego, może skierować dziecko na konsultację stacjonarną.

Może cię zainteresować także: Lekarz nie przedłużył recepty online. Najczęstsze medyczne powody odmowy.

Czy dziecko musi uczestniczyć w rozmowie z lekarzem?

Im starsze dziecko, tym bardziej naturalne jest jego bezpośrednie uczestnictwo w konsultacji. Kilkulatek może nie potrafić dokładnie określić, kiedy zaczął boleć go brzuch albo jak zmieniło się jego samopoczucie, dlatego dużą część wywiadu przejmuje rodzic. U nastolatka lekarz może natomiast chcieć usłyszeć odpowiedzi bezpośrednio od pacjenta.

Szczególnie istotna jest granica 16. roku życia. Pacjent, który ukończył 16 lat, ma prawo do wyrażenia zgody na badanie i inne świadczenia zdrowotne. W przypadku małoletniego w tym wieku wymagana jest co do zasady zgoda zarówno jego, jak i przedstawiciela ustawowego. Rzecznik Praw Pacjenta określa ją jako zgodę podwójną.

Dlatego w przypadku teleporady dotyczącej 16- czy 17-latka nie należy traktować nastolatka jako osoby, o której rodzic jedynie opowiada lekarzowi. To również sam pacjent uczestniczy w podejmowaniu decyzji o swoim leczeniu.

Jak przygotować się do teleporady dotyczącej dziecka?

Przed teleporadą warto zebrać kilka konkretnych informacji o przebiegu choroby. Zamiast mówić jedynie, że dziecko ma gorączkę, dobrze podać, od kiedy trwa, jak wysoka była temperatura i czy po podaniu leku przeciwgorączkowego spadła. Dla lekarza istotne będzie także to, kiedy dziecko dostało ostatnią dawkę leku i w jakiej ilości.

Przed rozmową dobrze więc zebrać w jednym miejscu najważniejsze informacje:

• wiek, masę ciała i PESEL dziecka;
• informację, kiedy dokładnie zaczęły się objawy i jak zmieniały się od tego czasu;
• aktualną temperaturę, a jeśli jest to uzasadnione problemem i rodzic dysponuje odpowiednim sprzętem – inne wykonane prawidłowo pomiary, np. saturację;
• nazwy wszystkich stosowanych leków, ich dawki i godziny ostatniego podania, a także informacje o lekach przyjmowanych przewlekle;
• informacje o alergiach, wcześniejszych chorobach oraz istotnych hospitalizacjach;
• wyniki ostatnich badań i dokumentację, jeżeli mogą mieć związek z aktualnym problemem;
• obserwacje dotyczące zachowania dziecka: apetytu, przyjmowania płynów, snu, aktywności czy nietypowej senności;

Informacje dotyczące e-recept i części dokumentów medycznych dziecka można znaleźć w IKP oraz aplikacji mojeIKP. 

Jeśli jeszcze z niego nie korzystałeś, przeczytaj nasz artykuł: Internetowe Konto Pacjenta 2026: kompletny przewodnik krok po kroku.

Czy podczas teleporady można otrzymać e-receptę lub e-skierowanie dla dziecka?

Teleporada może zakończyć się wystawieniem dziecku e-recepty lub e-skierowania, jeśli lekarz po przeprowadzeniu konsultacji uzna, że jest to medycznie uzasadnione.

W przypadku recepty lekarz musi mieć wystarczające informacje, aby zdecydować o zastosowaniu konkretnego leku, jego dawce i czasie terapii. Podobnie jest ze skierowaniem – jeśli na podstawie wywiadu można określić potrzebę dalszej diagnostyki lub konsultacji specjalistycznej, lekarz może wystawić je bez osobistej wizyty. Pacjent.gov.pl wprost wskazuje e-receptę i e-skierowanie jako dokumenty, które można otrzymać podczas teleporady.

Rodzic mający dostęp do Internetowego Konta Pacjenta dziecka może później znaleźć wystawione dokumenty na jego koncie w IKP lub aplikacji mojeIKP. E-receptę można zrealizować m.in. za pomocą kodu lub kodu QR, natomiast przy rejestracji na podstawie e-skierowania wykorzystuje się czterocyfrowy kod oraz numer PESEL dziecka. Jeśli lekarz uzna jednak, że przed przepisaniem leku albo skierowaniem na dalszą diagnostykę potrzebne jest badanie fizykalne, może najpierw zalecić wizytę stacjonarną.

Może cię zainteresować także: IKP – co widzi mój lekarz? Kompendium wiedzy o dostępie do danych medycznych (stan na 2026)

Kiedy lekarz może zakończyć teleporadę zaleceniem wizyty stacjonarnej?

Telefon czy kamera pozwalają zebrać szczegółowy wywiad, ale mają swoje ograniczenia. Lekarz nie osłucha w ten sposób płuc klasycznym stetoskopem, nie zbada palpacyjnie brzucha i w wielu sytuacjach nie będzie w stanie dokładnie ocenić ucha czy gardła. Jeśli taki element jest potrzebny do podjęcia bezpiecznej decyzji, kolejnym krokiem powinna być wizyta osobista.

Standard teleporady w POZ wprost przewiduje możliwość poinformowania pacjenta o konieczności bezpośredniego kontaktu, jeżeli charakter aktualnego problemu uniemożliwia udzielenie świadczenia zdalnie.

Bibliografia

Główny Urząd Statystyczny, „Ambulatoryjna opieka zdrowotna w 2025 r.” Źródło danych dotyczących liczby teleporad lekarskich udzielonych w podstawowej opiece zdrowotnej w 2025 r. i zmiany względem 2024 r. Dostęp online: stat.gov.pl.

Minister Zdrowia, rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego teleporady w ramach podstawowej opieki zdrowotnej – tekst jednolity. Źródło zasad dotyczących m.in. teleporad dla dzieci do 6. roku życia, potwierdzania tożsamości pacjenta oraz obowiązku oceny, czy problem zdrowotny może zostać rozwiązany na odległość. Dostęp online: eli.gov.pl.

Rzecznik Praw Pacjenta, „Pytania i odpowiedzi – Teleporady”. Źródło wyjaśnienia zasad udzielania teleporad dzieciom do 6. roku życia oraz oceny zasadności teleporady u starszych dzieci. Dostęp online: gov.pl.

Rzecznik Praw Pacjenta, „Prawo do wyrażenia zgody – pacjent małoletni”. Źródło informacji dotyczących zgody przedstawiciela ustawowego oraz zgody pacjenta małoletniego po ukończeniu 16. roku życia. Dostęp online: gov.pl.

---